woensdag 7 oktober 2020

Bach - Chaconne - Gitlis



 Een enkele keer kun je van een interpretatie ondersteboven zijn. Hier is zo een ontboezeming.

De kunst van het woord - Zijn mooiste brieven


 Een boek voor de winter om warm in weg te duiken ...



"Arles, zondag 29 juli 1888

Waarde Theo,

Wel bedankt voor je goede brief. Als je je het nog herinnert, de mijne eindigde met: we worden oud, dat is wat er is en de rest is verbeelding en bestaat niet. Welnu, ik zei dat eerder nog voor mezelf dan voor jou. En ik zei het, omdat ik voor mij de absolute noodzaak voel er naar te handelen, wellicht niet door harder te werken, maar wel vanuit een serieuzer idee.

Nu spreek je van leegte die je soms voelt, dat is precies hetzelfde wat ik ook heb ..."





"Er zijn zoveel mensen, vooral onder onze vrienden, die denken dat woorden niets voorstellen. Integendeel, nietwaar, het is even interessant en even moeilijk om iets goed te zeggen als om iets te schilderen. Er is de kunst van lijnen en kleuren, maar de kunst van het woord is en blijft evengoed bestaan"  - 

Vincent van Gogh aan Emile Bernard, 19 april 1888


De kunst van het woord

Zijn mooiste brieven

Bezorgd door Leo Jansen, Hans Luijten en Nienke Bakker

2014


Liefdesvoedsel




Ivry Gitlis - Sicilienne - Von Paradis


 

Brieven

Expositie ’Je liefhebbende Vincent’ vanaf 9 oktober in Amsterdam

Mooiste brieven Van Gogh: ’Het leven is een raar ding, broer’


Door 
AMSTERDAM - Een van de ontroerendste brieven op de expositie Je liefhebbende Vincent is de onafgemaakte brief aan zijn broer Theo die Vincent van Gogh bij zich droeg op 27 juli 1890, de dag dat hij zichzelf in een Frans korenveld neerschoot. Al is het schrijven wat somber van toon, uit niets blijkt dat hij opnieuw met de gedachten speelt zich van het leven te beroven. Al schrijft hij wel over zijn werk, dat hij daarvoor zijn leven riskeerde. „En dat me de helft van mijn verstand heeft gekost.”





Conservator Nienke Bakker van het Van Gogh Museum in Amsterdam, die de compacte maar unieke tentoonstelling samenstelde, wijst op de donkere vlekken op het vergeelde papier. „Dat is geen bloed, hoor. We hebben het onderzocht. Er zit geen eiwit in. Hoogstwaarschijnlijk zijn het gewoon vetvlekken.”

De kwetsbaarste objecten

Het Van Gogh Museum bezit meer dan 800 brieven van de hand van de wereldberoemde Nederlandse kunstenaar. Maar deze worden zelden of nooit aan het publiek getoond. „Het zijn de kwetsbaarste objecten die we hebben”, vertelt Bakker. „Het papier is erg gevoelig voor licht. Daarom zijn we heel terughoudend om ze op zaal te laten zien. Om hun conditie te bewaken laten we deze brieven ook niet langer dan drie maanden zien, daarna moeten ze weer in het donker opgeborgen worden.”

Bakker selecteerde 40 brieven voor de expositie. „Ik heb bij voorkeur schrijfsels met schetsjes erin uitgezocht, die we hier nu met de bijbehorende schilderijen kunnen tonen. Van De Aardappeleters tot De zaaier. Samen geven ze een mooi, min of meer chronologisch beeld van de artistieke ontwikkeling van Vincent van Gogh, terwijl ze ook enkele van zijn diepste zielenroerselen bloot geven.”

Een diepe behoefte aan contact

De expositie blijkt in tijden van corona verrassend actueel. ’Het leven is een raar ding, broer’, zo staat op de muur te lezen. Een citaat dat precies weergeeft hoe menigeen zich nu voelt. „Vincent schreef zijn brieven vanuit een diepe behoefte aan contact. De lezers kan er moeiteloos inspiratie en troost in vinden, juist omdat al zijn dromen en teleurstellingen erin aan bod komen.”

De kwetsbaarste objecten

Het Van Gogh Museum bezit meer dan 800 brieven van de hand van de wereldberoemde Nederlandse kunstenaar. Maar deze worden zelden of nooit aan het publiek getoond. „Het zijn de kwetsbaarste objecten die we hebben”, vertelt Bakker. „Het papier is erg gevoelig voor licht. Daarom zijn we heel terughoudend om ze op zaal te laten zien. Om hun conditie te bewaken laten we deze brieven ook niet langer dan drie maanden zien, daarna moeten ze weer in het donker opgeborgen worden.”

Bakker selecteerde 40 brieven voor de expositie. „Ik heb bij voorkeur schrijfsels met schetsjes erin uitgezocht, die we hier nu met de bijbehorende schilderijen kunnen tonen. Van De Aardappeleters tot De zaaier. Samen geven ze een mooi, min of meer chronologisch beeld van de artistieke ontwikkeling van Vincent van Gogh, terwijl ze ook enkele van zijn diepste zielenroerselen bloot geven.”

Een diepe behoefte aan contact

De expositie blijkt in tijden van corona verrassend actueel. ’Het leven is een raar ding, broer’, zo staat op de muur te lezen. Een citaat dat precies weergeeft hoe menigeen zich nu voelt. „Vincent schreef zijn brieven vanuit een diepe behoefte aan contact. De lezers kan er moeiteloos inspiratie en troost in vinden, juist omdat al zijn dromen en teleurstellingen erin aan bod komen.”



De brief die Vincent op zak had toen hij zichzelf van het leven beroofde. „Het zijn vetvlekken, geen bloed.”

Van Gogh was behalve een talentvolle schilder, ook een begenadigd brievenschrijver. „Hij heeft een heel meeslepende manier van schrijven en drukt zich vaak uiterst beeldend uit. Ik heb zijn brieven al heel vaak gelezen, maar ze blijven mooi”, zegt Bakker. „Zijn woorden blijven je raken. Vooral omdat hij zo open en eerlijk is. Maar zeker ook omdat zijn betoog vaak goed is opgebouwd. Wat dat betreft was hij een echte domineeszoon. Uit alles blijkt een zekere overtuigingsdrang.”

Voor het eerst op zaal

De nieuwste aanwinsten van het museum zijn ook in de expositie verwerkt. Zo hangt het kleine paneel Onkruid verbrandende boer, dat het Van Gogh Museum vorig jaar samen met het Drents Museum Assen voor 2,8 miljoen verwierf voor het eerst in Amsterdam op zaal naast de brief met schetsjes waarin hij Theo vertelt over dit schilderij. Hieruit blijkt dat hij vooral op het effect van het vallen van de avond uit is, waarbij „t vuurtje ’t eenige lichtstipje is met ietwat rook.’


Het schilderij De zaaier met zoals Vincent schreef ’een immens citroengele schijf als zon’.

Ook de inmiddels beroemde ’bordeelbrief’ die het museum in juni van dit jaar kocht op een veiling in Parijs ontbreekt niet. Het is de enige brief die Van Gogh ooit samen schreef met een andere kunstenaar, in dit geval Gauguin. De twee schildersvrienden die korte tijd samenwoonden in het Zuidfranse Arles, waar Vincent een schilderskolonie hoopte te stichten, verhalen in deze brief over een gezamenlijk bordeelbezoek.

Sinds 1927 weer hier te zien

Trots is Bakker ook op de bijzondere tijdelijke bruikleen die ze uit Azië kreeg. „Dit schilderij van een veld met een ploeger is sinds 1927 niet meer in ons land te zien geweest. Het is al decennialang in particulier bezit. De bijbehorende brief met schets is erg somber van toon. Vincent had in de zomer van 1889 net weer een depressie gehad en herstelde in Saint-Remy-de-Provence. ’Het werk leidt me oneindig meer af dan wat dan ook en als ik me er eens met al mijn energie op kon storten, dan zou dat wellicht de beste remedie zijn.”


De brief met de schets van De zaaier dateert van 21 november 1888.

Van 9 oktober t/m 10 januari 2021 in het Van Gogh Museum Amsterdam. Vooraf tickets reserveren is noodzakelijk.

zondag 4 oktober 2020

Mens, ontdoe je van alle conditioneringen ...


"Het leidt geen twijfel dat er individuen zijn geweest die gestegen zijn boven het niveau van hun generatie; maar als we in de geschiedenis zoeken naar sporen van hun bestaan, moeten we alle biografieën van de 'goede en grote mensen' overslaan en zorgvuldig op zoek gaan naar de spaarzame geschriften van de verschoppelingen die gestorven zijn in de gevangenis, het krankzinnigengesticht of aan de galg.'' 


Edgar Allen Poe, juni 1849



zaterdag 3 oktober 2020

El Canto de la Sibila - Cuenca, 15th-16th c. - Música Temprana



 

Het Vermoeden - Bram Moerland



 


Het Jezus-gebed in de hertaling van 
Bram Moerland

De hertaling die u hier vindt van het Jezus-gebed staat dichter bij het oorspronkelijk door Jezus in het Aramees uitgesproken gebed dan het ‘Onze Vader’, zoals dat overgeleverd is in de kerkelijke traditie. 
God, als bron van alle zijn, is hier dus niet in de hemel, zoals in het kerkelijk ‘Onze Vader’ maar in het hart van de mens, het kenmerk bij uitstek van de gnostische christendom uit de eerste eeuwen. Dit Jezus-gebed benadrukt vooral de oorspronkelijke eenheid tussen God en de mens, en het wil die eenheid bevestigen, of herstellen waar die verstoord is geraakt.

Als we in ons hart geraakt worden door wat ons in het hier en nu omringt, zowel de natuur, de kosmos als de medemens, dan is dat een intieme ontmoeting met het alomtegenwoordige goddelijke. 
De ontmoeting met het goddelijke in het hier en nu, is ook in overeenstemming met God als 'de Aanwezige' in het Oude Testament. 
De openingszin in de Latijnse versie 'Onze vader die in de hemelen zijt' past niet in de toenmalige joodse voorstellingswereld, maar is later ontstaan onder invloed van de Griekse dualistische filosofie, die God transcendent, 'gans anders' gemaakt heeft, ver verheven boven de aardse werkelijkheid. Het is niet waarschijnlijk dat Jezus die opvatting kende, laat staan deelde.

Bron van Zijn, die ik ontmoet in wat mij ontroert,
Ik geef u een naam opdat ik u een plaats kan geven in mijn leven.
Bundel uw licht in mij - maak het nuttig.

Vestig uw rijk van eenheid nu,
uw enige verlangen handelt dan samen met het onze. 
Voed ons dagelijks met brood en met inzicht.
Maak de koorden van fouten los die ons binden aan het verleden,
opdat wij ook anderen hun misstappen kunnen vergeven.
Laat oppervlakkige dingen ons niet misleiden.

Uit u wordt geboren:
de alwerkzame wil, 
de levende kracht om te handelen, 
en het lied dat alles verfraait, 
en zich van eeuw tot eeuw vernieuwt.