Reputatie Rups

31 juli 2026, Hedy

De reprimande die ik kreeg van een in een Natuurmonumenten-voertuig rijdende buffelkop, nadat ik nog geen vijf meter de uiterste rand van een stoppelveld inliep om naar mijn rups te kijken in het direct naastgelegen bloemenveld, kan me gestolen worden. Je kent ze wel, van die 'vrijetijdsagenten' die van een bagatel een misdaad kleien. Laat de dwaas zich nu a.u.b. bezighouden met BBQ-ende of blowende gekken in het kurkdroge bos!

Wat ik wel boeiend vind, is het proces dat de rups straks zal ondergaan, als hij zich met gordeldraad als pop ergens heeft vastgeketend om vlinder te kunnen worden. Voor mijn rups eerst nog wat laatste leftovers 'Hellofresh' (Wilde peen).

In het kort (nogmaals) het proces. Ik vind het echt een werelds wonder.

In de pop van een koninginnenpage vindt een complete metamorfose plaats, waarbij de belangrijkste processen histolyse (afbraak), histogenese (opbouw) en de werking van imaginale schijven ('slapende' kleine groepjes cellen die niet meedoen in het dagelijkse leven van de rups) zijn.

De Belangrijkste Processen

• Histolyse (Afbraak): Vrijwel het hele lichaam van de rups wordt van binnen afgebroken door speciale verteringssappen (enzymen) tot een vloeibare 'soep', een eiwitrijke vloeistof.
• Imaginale schijven (Stamcellen): Bepaalde groepjes reserverecellen overleven deze afbraak. Dit zijn de stamcellen die de blauwdruk bevatten voor de volwassen vlinder. 
• Histogenese (Wederopbouw): De voedzame vloeistof van het oude rupsenlichaam dient als brandstof. De imaginale schijven gebruiken deze energie om organen, poten, antennes en vleugels te bouwen. 
• Duur: In de zomer duurt dit proces 2 tot 3 weken; poppen in de nazomer overwinteren maandenlang totdat de vlinder in het voorjaar te voorschijn komt. 

Violin Sonata in G Minor, Op. 5 No. 5 (Transcr. for Viola da Gamba and Continuo by Teodoro Baù) : III. Adagio · Teodoro Baù · Andrea Buccarella

Violin Sonata in G Minor, Op. 5 No. 5 (Transcr. for Viola da Gamba and Continuo by Teodoro Baù) : III. Adagio · Teodoro Baù · Andrea Buccarella

Corelli: Sonatas for Viola da Gamba & Continuo

Composer: Arcangelo Corelli

Bach - Concert voor twee violen in d klein BWV 1043 - Sato en Deans | Nederlandse Bachvereniging

 

Nederlandse Bachvereniging Shunske Sato, viool en leiding Emily Deans, viool

Opgenomen voor het project All of Bach op 7 oktober 2016 in het Muziekgebouw aan 't IJ, Amsterdam.

Van dit concert zijn de twee solopartijen overgeleverd in Bachs eigen handschrift. Deze autograaf dateert van omstreeks 1730, enkele jaren nadat de componist van Köthen naar Leipzig was verhuisd. Bach componeerde zijn meeste instrumentale concerten in de periode 1717–1723, toen hij aan het hof van Leopold von Anhalt-Köthen werkzaam was, maar dit werk lijkt hierop dus een uitzondering. Toch is het de vraag of het zo eenvoudig ligt.

Op het eerste gezicht is dit een driedelig concert naar vivaldiaanse snit, vergelijkbaar met andere concerten van Bach. Maar wie goed kijkt en luistert, stuit op eigenaardigheden, bijvoorbeeld ten aanzien van de traditionele contrastwerking tussen refreinen (ritornellen) en de solistische episodes daartussen. Hier zijn die bouwstenen minder afgebakend dan gebruikelijk. Sterker nog: alle drie delen zijn in wezen driestemmig gedacht. Het eerste deel bijvoorbeeld is fugatisch gemodelleerd, maar de altviool onttrekt zich aan het fugatische discours. Dit concert zou ook als triosonate voor twee violen en basso continuo uitgevoerd kunnen worden, en heeft vermoedelijk die oorsprong gehad. Zijn we zo toch terug in Köthen?

Na het fugatische openingsdeel ontvouwt zich een dromerige siciliano waarin de partijen van de twee soloviolen elkaar lieflijk omstrengelen, boven een eenvoudige, akkoordische begeleiding. “The best eight minutes of music ever”, aldus vioolsoliste Emily Deans.

In het slotdeel zitten de twee soloviolen elkaar dicht op de huid. Meer nog dan het eerste deel geeft dit Allegro voeding aan het vermoeden dat de partijen van het begeleidende ensemble later zijn toegevoegd. Dat Bach de soloviolen in de loop van het betoog tweemaal begeleidingsfiguren (herhaalde achtste noten in dubbelgrepen) laat spelen gedurende zeven maten, is met de hypothese van een triosonate allerminst in tegenspraak. De componist doet hier aan stuivertje-wisselen: in deze passages zijn de feitelijke solopartijen eenvoudigweg overgeheveld naar het begeleidende ensemble. Solisten Shunske Sato en Emily Deans houden van dit “head bashing, rock and roll-moment”. Wat de oorsprong ook mag zijn. 

Bron tekst: Bachvereniging