Jonge Merel (Turdus merula), nakomelingen van Merel Man

11 juni 2026, Hedy 

 

De jonge Merels groeien extreem snel. Gisteren nog wat onhandig gescharrel in de tuin, vandaag al volop aan het vliegen en verkennen. Zelf eten, poetsen, drinken, badderen en zo nu en dan nog even door pappie laten voeren. Pater familias heeft twee juvenielen onder zijn hoede, maar het heeft er alle schijn van dat hij vandaag al vasthoudend doende is met het verdrijven van één nakomeling (zoon?) uit eigen territorium. En dat terwijl de andere nakomeling (dochter?) nog wel regelmatig gevoerd wordt. 

Hier is het groeischema van een merel:

• Broedtijd: Het ei komt na ongeveer 12 tot 15 dagen uit.
• Nestfase: De kale, blinde kuikens groeien in turbostand. Dankzij eiwitrijk voedsel (zoals wormen) vliegen ze al na 13 tot 15 dagen uit.
• Uitgevlogen: Bij het verlaten van het nest kunnen ze nog niet meteen vliegen, maar fladderen en springen ze door de beschutting.
• Volwassen: Na ongeveer een week kunnen ze echt vliegen en worden ze nog door de ouders verzorgd tot ze volledig zelfstandig zijn.

🐦‍⬛ 'Bird-Bonding'

Dit voorjaar ontstond een hechte band tussen mij en een Merel man. Al weken verzamelt hij meermaals per dag voedsel uit de voederbak, waarbij hij zich niet stoort aan mijn nabijheid. Ik kan mijn ding doen in de tuin. Voor hem geldt hetzelfde. We zijn met elkaar vertrouwd geraakt en op elkaar ingespeeld. Ik herken hem aan zijn gedrag en blinkend oranje snavel. Hij herkent mij aan mijn bezem en stoffer en blik. En natuurlijk aan de tas met voer. 

Zijn oog is vooral gericht op de gedroogde meelwormen, een bron van proteïne. Emmers van Kona Corn (met een inhoud van 5 liter) zijn niet aan te slepen door ons. Daarbij opgemerkt dat niet álleen de merels ervan smullen. Ook mussen en mezen doen zich te goed aan de voedzame lekkernijen. Zoals het spreekwoord zegt: 'Ze eten mij de oren van het hoofd.'

Duidelijk werd dat Merel man bezig was met het grootbrengen van nageslacht. Snavels vol werden en worden nog steeds door hem getransporteerd. Wel verbaasde ik me er over dat na enkele weken nest-vliegen en voeren, er nog steeds geen juvenielen mee de tuin in werden gevlogen. Andere jaren zag ik Merel ouders al vrij snel met duidelijk jongere exemplaren de tuin invliegen. Omdat mijn eigen dagen aardig gevuld zijn met van alles en nog wat dit voorjaar, heb ik er verder niet teveel aandacht aan besteed. Ik vertrouwde erop dat Merel man wist waar hij mee bezig was. 

Vanochtend toen ik voor zevenen de tuin inliep voor het verversen van de waterbakken en de voederbak van de vogels, wachtte mij de leuke verrassing. 

Voor de tijd van het jaar voelt het fris aan. De maand juni is nogal wisselvallig van start gegaan: Windvlagen, aanhoudende regenbuien, een enkele hagelbui, onweer en zo nu en dan een kortstondig, flauw-zonnig moment. Niet een meest gewenste weer-conditie voor jonge vogels die de wereld nog moeten verkennen. In een vogelleven gelden geen preferenties binnen het proces van het zo snel mogelijk zelfredzaam worden. In het veld van "Eten en gegeten worden", kun je niet snel genoeg zijn.

De voederbak bleek leeg vanochtend en Merel man liet zich overduidelijk aan me horen vanaf een top van de platanen. Dat doet hij vaker, maar vanochtend meer alsof ie wilde zeggen: 'Schiet op met vullen, want ik heb snavels te vullen'. Ik had weinig aanmoediging van hem nodig om de urgentie tot me door te laten dringen. Eén blik richting de muur, maakte me duidelijk wat me te doen stond. Daar zat een door de wind lobbig opgeklopt mereljong te wachten op maagvulling. Het typische gedrag van zowel vader als kind deden vermoeden dat het een eerste tuinbezoek betrof voor het jong, dat achter de coulissen al een flinke groeispurt gemaakt had. 

Eenmaal binnen, sloeg ik vanuit de keuken met een slow coffee de 'bird-bonding' tussen vader en kind gade. Heel doordacht werd de gespikkelde juveniel successievelijk de tuin ingelokt door Vader. En eenmaal meer vertrouwd, bleek het jong over een portie avontuurlijke inslag te beschikken bij de waterbak. Een eerste bad werd beproefd. Nog wat onhandig, maar de sprong is gemaakt.

Ik sluit niet uit dat Vader twee juvenielen onder zijn hoede heeft. Dat zal de komende uren of dagen duidelijk worden. Mij rest nu de taak, goed te zorgen voor de gevulde maagjes door aanvoer van meelwormen. Een kwestie van 'Bonding mens en dier'. Dienende Vogelliefde. 

Gevoerd worden 

Water-ervaring (3 delen)

 

 Beeld

 

10 juni 2026, Hedy  

Poëtische Taal van een Merelman

25 februari 2026, Hedy 

En Nu ...

De tijd dat jonge vogels hun relatief veilige nesten verlaten is inmiddels aangebroken. 

Bij ons in de tuin wachten we al een paar dagen op het uitvliegen van jonge Pimpelmezen. Rondom het nestkastje doen de ouders zichtbare pogingen om de jongen te bewegen richting de wereld, waar het echte leven wacht. 

Jonge Merels zijn hen al voorgegaan. 

Je hoopt vurig en bidt stilletjes dat het goed mag gaan. De realiteit wijst uit dat veel jongen het niet redden.

Een beetje hulp van de mens kan in deze fase een groot verschil maken. 

Geef de jonge vogels als ze het nest hebben verlaten, de mogelijkheid en ruimte om op een rustige en veilige wijze hun omgeving te verkennen. De indrukken in hun nieuwe wereld zijn overweldigend. En het echte leren begint pas! Foerageren, badderen, poetsen en bovenal gevaar leren herkennen. 

Je kunt helpen door honden en katten (even) binnen te houden. Bij warme, droge dagen zijn de vogels ook heel dankbaar voor een bak schoon water. Met onze aanmoediging en hulp krijgen de jongen vleugels. 

Als het ze lukt na een pittig opleidingspad de volwassenheid te halen, zingen ze in ruil voor ons het mooiste lied!

 19 mei 2025, Hedy 

Merel Man

5 april 2025, Hedy

Merel's Crescendo

 

24 maart 2025, Hedy 

Glasvogels - Merel

Herkenbaar in beeld vroeg Merel zich af:

"Geldt voor mij de Privacywet, 

of is hier sprake van huishoudelijke exceptie?" 

11 maart 2025, Hedy 

Verfrissend Bad

Verfrissend Bad

Ieder jaar tref ik onder het ruim aantal tuinvogels wel één of twee types waarmee ik een bijzondere band opbouw. 

Zo herinner ik me nog goed een roodborstje dat altijd direct naar me toe vloog als ik 's ochtends vroeg de tuin inliep. 'Vôr d'n duvel nie bang.' Op geringe afstand keken we elkaar vaak lang en aandachtig aan, met ogen die de ziel raken. En als ik het harkje ter hand nam voor het omploegen van de aarde, tippelde ze op mijn net bewerkte grond achter mijn hark aan voor vers eten. Insecten, larfjes ... De band heeft precies één voorjaar en zomer geduurd. Naar alle waarschijnlijkheid was mijn roodborst een reislustig type en heeft alsnog gekozen voor een overwintering ver weg. Ik heb eerlijk gezegd even tijd nodig gehad om het gemis te verwerken. Tamme vogels weten je te treffen.

Dit jaar is de kans groot op een bijzondere connectie met een merelvrouw. Al een aantal dagen zoekt ze me op als ik in de tuin scharrel of werk en ze lijkt het te waarderen als ik wat met haar praat. Zelfs onze viervoeter (een wild Fawn chi) lijkt haar niet af te schrikken. Althans, nóg niet zolang twee meter afstand maar in acht wordt genomen. Het veranderen van posities van de merelpootjes en hondenpootjes in de tuin langs potten en struiken heeft wat weg van het spelen van verstoppertje. Het gaat nog steeds goed, al moet ik de hond zo nu en dan afleiden door het roepen van haar naam, opdat de merel niet muurvast komt te staan.

Vanmiddag nam mijn Merel in mijn directe nabijheid een verfrissend bad. Uitgebreid. Het lijkt erop dat ze zich ervan bewust is, dat met mijn aanwezigheid het badderen gewoon veiliger is. En dat is niet slecht bedacht, want er sneuvelen helaas nog weleens vogels in onze woonomgeving door loslopende huiskatten.

3 maart 2025 

 

Bewegend beeld

 

3 maart 2025, Hedy 

Avondwandeling

 

26 februari 2025, Hedy 

Avondwandeling

 

We gaan - de hond en ik -   

het voorspel van de avond in.

Vaak fluit ik als ik loop,

maar een Merel is me voor. 

Vanaf een boomkruin in het hof

heeft deze Prince of Cool

alle reserves laten varen.

Nog breekbaar, vastberaden

doorstraalt hij de contreien en 

trilt met zijn lyriek het begin

van alles los: "En er moet Licht zijn."

 

 

 

Sneeuw 2025

9 januari 2025, Hedy  

Het dooit aan de grond 

merel pootjes verdwijnen

als sneeuw voor de zon.

 

Derde Kerstdag Vogels - 5

 

27 december 2024, Hedy 

Poes en Prooi

Het leek dit jaar iets langer tijd te vragen dan voorgaande jaren. De komst van merel-moeders en vaders die hun juvenielen escorteren in de tuin op zoek naar voedsel voor een snelle groei. Gisteren dacht ik nog, het is mogelijk te druk geworden in de tuin: Grote aantallen vogels die van de voedertafel komen eten, incidentele scheervluchten van Sperwers en bovenal de regelmatig en ongewenste bezoeken van huiskatten uit de buurt, die ik stelselmatig probeer te ontmoedigen in hun vrijpostigheid.

Als kind was ik dol op katten. Ze sliepen als kitten in mijn lange, dikke haar. Ze lieten zich al spinnend aankleden in babykleertjes en rondrijden in de poppenwandel-wagen. Poekie, Bommel, ik hield intens van ze. Nu roept het zien van een kat op de rand van de muur gefocust op een vogel in de leilindes boosheid op. Niet per se gericht op de kat die zijn instinct volgt, maar meer op de baasjes die hun kat niet binnenshuis houden of binnen de begrenzing van hun eigen tuin. Speciaal voor deze killers op rooftocht neem ik uit het bos dennenappels mee, waarmee ik ze als het moet bekogel. Altijd mis, maar ze slaan er wel van op de vlucht. Voor even maar, want een kat is een kat die tijgerend wel weer een weg vindt naar zijn prooi. 

Het gebeurt regelmatig dat ik restanten van een vermoorde vogel moet opruimen. Met pijn in het hart, omdat ik zie en invoel hoeveel moeilijker de kans op overleven voor vogels in de natuur wordt. De oorzaak hiervan kan onder meer gevonden worden in de beweging waarbij meer mensen hun met struiken en bomen beplante tuin inruilen voor de volledig onderhoudsvriendelijke terrastuin. Het aantal schuilplekken en voedselbronnen voor vogels neemt als gevolg daarvan in rap tempo af. Waar kunnen de vogels hun jongen nu nog in rust grootbrengen? Waar kunnen de juvenielen - doddig, schlemielig en nog totaal onervaren - in redelijke veiligheid hun vaardigheden aanleren? Het houdt mij steeds meer bezig, maar tegenover mijn zorg, lijkt een massa van onverschilligheid te groeien. 

Al zouden de katten-eigenaren maar blijk van mededogen tonen, in beginsel in het broedseizoen. Dat zou al een mooie eerste stap zijn ter voorkoming van onnodig veel vogelleed. 

Zodra mensen een kind krijgen, staat opeens het hele leven in het teken van het kind. En begrijpelijk. Alle inspanningen zijn erop gericht dat kind gezond, veilig en liefdevol naar de volwassenheid te loodsen. Angsten worden in de ogen gekeken. Tranen worden gedroogd als het kind een gevaarlijke situatie heeft overleefd in het bestaan. Alles omdat de stroom van zorg en liefde ons daartoe aanzet. Een oerbehoefte in de mens, waaraan met alle levenskracht gehoor wordt gegeven. Een levenswerk.

Voor vogelmoeders en vaders is het niet veel anders. De zorg voor de juvenielen is voelbaar en zichtbaar. Let er maar eens op. Kijk er maar eens naar. Vertederend, zo'n onnozel vogel'ke dat nog alles moet leren, aan de zijde van de ouder. Laten we ze nou een handje helpen ... 

Vanochtend liet het eerste merel-jong zich in mijn tuin zien onder begeleiding van pa en ma. Na het dapper badderen, volgde het poetsen. Alles nog buitengewoon inspannend, want daarna moest gerust worden in het zand. Een kort moment, maar alle beetjes helpen. Zorgwekkend vond ik dat vorige jaren een ouderpaar met gemak drie jongen in aantal meebracht. Broertjes en zusjes. Nu heeft klaarblijkelijk maar één jong het weten te redden uit het nest. En dit jong heeft nog een weg te gaan, voordat de staart een volwassen lengte heeft, waarbij het pas echt op eigen benen kan staan en gaan.

Bij het zien van zoveel argeloze kwetsbaarheid zou ik bij voorkeur het jong de hele dag willen beschermen tegen de komst van onuitgenodigde katten, maar dat is niet haalbaar. Let us not only cross our fingers but work together as much as we can! "Houd de kat!" Voorkom leed. 

Ik stel voor dat Rijksoverheid zorgt voor een landelijke verspreiding onder 8 miljoen huishoudens in Nederland van een flyer waarin wordt gewezen op het belang van het binnenhouden van de huiskat tijdens het broedseizoen van vogels. De landelijke verspreiding van deze flyer mag wat mij betreft ook gepaard gaan met een brede campagne op radio en tv. Over the top? Niet wat mij betreft en ik denk te spreken namens duizenden volwassen vogels. Laten we de koppen bij elkaar en vooral niet in het zand steken. 

12 juni 2024, Hedy 

Standpunt Vogelbescherming:

https://www.vogelbescherming.nl/over-ons/standpunten/standpunt-huisdieren-en-wilde-vogels 

Het Hoogste Woord - Actuele Stellingen

1 mei 2024, Hedy 

 

Mantelzorg voor de Oude Dame

Haar soortgenoten zijn niet bepaald zacht voor haar. Liefde noch mededogen. Onophoudelijke aanvallen beletten haar te eten. En ze gaat al op haar laatste krachten. Dame op leeftijd.

Nood breekt wetten, ze moet me wel vertrouwen nu. Als wapenschild tussen haar en soortgenoten. 

Ze stemt af en waagt het erop. Al enkele dagen. Mantelzorg voor Merula.

April 2024, Hedy 

Merelpootjes

 30 januari 2024, Hedy

Merel Man Close-up - Winter

28 november 2023, Hedy 

Merel Vrouw Poses - Winter

28 november 2023, Hedy 

Message in a feather

De ruitijd heeft een eerste veer gelaten en dán de eerste merel-veer dit jaar - 's ochtends vroeg na het opstaan - oprapen op de plek waar Merula gisteren haar ruimtereis startte in haar wild gespikkelde pak ...

Het momentum voelen. Een wederzijdse hulplijn tussen mens en dier. Dat is ook troost.

13 juli, Hedy

Het gevoel gescheiden te zijn,

wat kun je ervan zeggen,

Behalve dat het hart 

een eindeloze rivier van sterren is.

- Wen T'ing-yün (ca. 813 - 870)

De rui:

"Het vervangen van het verendek neemt zes tot zeven weken in beslag en vergt veel energie van een vogellijf. De inspannende broedperiode of de winter zijn daarom geen geschikte momenten. De ruiperiode begint in de maand juli als de dagen korter worden. Sommige vogelsoorten ruien ook in de lente."

Verdrietig bericht

Verdrietig bericht.

12 juli 2023

Een uur geleden (13:30 uur) vond ik mijn Merula. Ze is overleden en lag onder het tuinbankje met haar kopje tegen de waterbak aan. Dit doet zeer. 

Ik heb haar begraven in mijn tuin. 

Heeft moeder-merel haar gisteren naar de tuin gebracht om te sterven? Dat zou haar a-typische merel-gedrag (urenlang stilzitten op een beschutte plek en veel dommelen) kunnen verklaren. Ze heeft vast aangevoeld dat ze het niet zou redden. 

Vlieg Merula, Vlieg! Onder de hoede van God. 

Adieu! 

Meis & Jaco van der Steen | Het lied van de merel